Groningen, 24 september 2008
Beste K.
Hoe ik dat doe? Ik vergelijk deze vraag weleens met de volgende vraag “Hoe leidt een CEO een multinational?”
Na de zomervakantie is alles weer redelijk op orde en is de dagelijkse structuur weer terug. Het leven op agenda’s en keukenkalenders is weer begonnen, het sporten en de verenigingen ook.
Je vraagt je af hoe ik het doe met de maaltijden. Ik heb het geluk dat mijn oppas aan huis 3 keer en soms 4 keer in de week voor een volwaardige maaltijd zorgt. Wat een luxe hè? .
De andere dagen zorg ik zelf voor het eten. En steeds probeer ik om gezond, volledig, verantwoord en gevarieerd te koken. Helaas lukt dat niet altijd. En daarbij hebben we ook een “patatdag” - lekker makkelijk en de kids vinden het heerlijk. En zolang ze maar niet zeuren dat we naar de Mac moeten, ben ik ook blij, want dat vind ik een ramp op aarde. Maar ook daar kom ik niet altijd onderuit. We gaan af en toe na afloop van de rouwtherapie ff naar de Mac. Daarnaast hebben we ook hier kant en klaarmaaltijden en pizza. De zondag is voor mij een compensatiedag, als het in de week niet lukt dan wil ik zondags nog weleens een uitgebreide maaltijd bereiden.
Bij dit alles is mijn geluk dat mijn kids gek zijn van alle soorten fruit die er zijn en ik de “ongezonde dagen” compenseer met fruit. Of het daadwerkelijk compenseert weet ik eigenlijk niet, maar het helpt in ieder geval voor mijn gemoedsrust.
Moet zeggen dat in de eerste periode na het overlijden van G. het eten een ramp was.
In het begin was het af en toe helemaal niks en onverantwoord, we hadden brooddagen, chipsdagen én dagen dat we geen eten kregen. Eén keer, na een verjaardagsfeestje, hebben we zelfs eens een taartontbijt gehad, omdat er taart over was en ik geen puf had om ook maar een snee brood uit de vriezer te halen. Raar, stom en ongezond, maar wel waar!
En beste K., er is een bijkomend iets dat mij er ook van weerhield om te koken. Etenstijd was bij mij in het begin altijd een stil alarm dat de hectiek, ruzies, zeurende aandachtvragende kids, het badderen, bedderen en voorlezen begon. Allemaal zaken waarvoor ik geen energie had. Dus wanneer ik probeerde om te beginnen met koken, kwam tegelijkertijd het beklemmend gevoel van …….daar gaan we weer. En op dat moment stelde ik het koken uit.
Inmiddels heb ik mijn weg daarin gevonden en is het nu het meest waardevolle moment van de dag.
Wat ik mij naar aanleiding van de tv en artikelen en interviews in diverse bladen afvraag, is het volgende:
Steeds als ze het over jou hebben, dan volgt in één adem "de weduwe van....."
Ik zou wel eens willen weten hoe dat voelt. Stoort het je, of geeft het juist een gevoel van trots?
D.
Hilversum, 9 oktober 2008
Beste D,
Je hebt lang op antwoord moeten wachten.
Ik werd zomaar opgeslokt door achterstallig huishoudelijk werk en een eerste signeersessie in een boekhandel! (Zowaar waren er mensen die graag een boek met handtekening wilden. Ik had me tevoren toch een beetje bezorgd afgevraagd of er wel tenminste drie mensen zouden komen, maar het waren er meer. Pfew, zucht van opluchting!) En tenslotte was er ook nog de eerste vertoning van de documentaire Camera's voor de Onzichtbaren tijdens het Boeddhistisch Filmfestival in de Balie in Amsterdam.
Dat laatste was natuurlijk heel spannend, want ikzelf had de film nog niet eerder op groot scherm of in aanwezigheid van anderen gezien.
Maar het publiek vond het een mooie film en ik kijk dan ook ontspannen uit naar de première in Filmtheater Hilversum aanstaande zondag!
En dan nu het antwoord op je vraag.
Stoort het mij dat mensen na mijn naam in één adem zeggen 'de weduwe van Karel Glastra van Loon'?
Nee.
En dat is deels omdat ik ook tijdens zijn leven natuurlijk al 'de vrouw van' was. Ik had een rol op de achtergrond, waarmee ik heel tevreden was. Karel deed zijn werk en ik het mijne, maar met zijn werk werd hij bekend en ik deed met veel plezier 'gewone' dingen zoals het gros van de werkende bevolking.
Mijn 'claim to fame' was dus geheel toevallig mijn bekende en succesvolle echtgenoot (die ik overigens al strikte toen hij nog slechts een talentvolle, maar onbekende, reporter was).
Nee, het stoort me niet, kan ik ook zeggen omdat ik het zelfs na 3+ jaar nog net zo heerlijk vind om over Karel te praten, of mensen over hem te horen praten, als de eerste week na zijn dood.
Ik vind het niet erg dat ik nog steeds zijn vrouw word genoemd. En dat ik zijn weduwe word genoemd is ook erkenning voor het feit dat hij nog steeds bij mij hoort - in gedachte en gedachten.
Ik vind dat ik bof dat ik getrouwd was met een dode bekende Nederlander. Want daardoor wordt er nog regelmatig over hem gepraat, en daardoor weten heel veel mensen nog over wie ik het heb, ook al hebben ze hem nooit ontmoet. Mensen kunnen zich een voorstelling maken over het gat dat in ons leven werd geslagen toen Karel doodging, omdat hij geen abstractie is, maar een man die ze wel eens op televisie zagen en die ze weleens hoorden praten.
Ik vraag me wel eens af hoe het voor jou is.
Hoe is dat, om nieuwe mensen te ontmoeten die niets over G weten? Die niet weten hoe mooi ze was, hoe ze sprak, hoe ze van haar kinderen hield? Mensen die er niet aan denken naar haar te vragen?
Voelt het vreemd dat er mensen zijn die jou niet anders kennen dan D, alleenstaande vader met drie kinderen? Is het raar dat jij mensen kent die G nooit gekend hebben - terwijl je in je hart en door de kinderen nog zo met haar verbonden bent? Vind je dat geen nadeel?
Ik ben erg benieuwd!
Groeten uit de mediastad,
K
Beste D,
Je bent al een tijdje stil. Druk met de kredietcrisis, vermoed ik. En met de kinderen natuurlijk.
Hebben jullie een fijne vakantie gehad?
Voor mij is de vakantie voorbij gevlogen. Wij zijn voor het eerst in ik weet niet hoe lang níét ‘weg’ gegaan. Eindelijk heb ik na jaren weer de rust om thuis te blijven en te genieten van het huis en de tijd samen. En de garage is eindelijk weer eens aan kant en we hebben heerlijk spelletjes gedaan, gelezen, uitgeslapen en daguitstapjes gedaan. Alleen Bobbie is vier dagen bij een vriendinnetje gaan logeren, en ik moet zeggen dat we haar erg gemist hebben.
Het is altijd verrassend om te merken dat de dynamiek zo veranderd wanneer er één kind minder is. Wat lijkt het dan opeens makkelijk om even een boodschap te gaan doen, of naar het museum of op bezoek te gaan. De maaltijden zijn ook een stuk rustiger en verlopen veel makkelijker. En toch kan ik niet aangeven waarom. Want het maakt niet uit welk kind afwezig is - alle drie hebben ze hetzelfde effect op de gang van zaken, en alle drie worden ze even hard gemist.
Ik ben dus blij dat ik mijn trio weer compleet heb. Het gekissebis is weer als vanouds. Ze zitten elkaar weer gewoon in de haren en plagen er lustig op los. Ik heb al weer een paar keer gezucht en tot tien geteld. Maar stiekem vind ik het heerlijk. Want dit is het gedoe van een gewoon gezin. En dit is het gewone gezinsleven…
Hoe varen jullie?
Liefs,
K
Beste K,
Je hebt inderdaad ff moeten wachten. Tis hier momenteel erg druk, druk op mijn werk, druk met de kinderen, druk met sociale activiteiten en sociale verplichtingen. En daarnaast zomaar een plotselinge ziekenhuisopname van mijn dochter. Alleen het bericht verwerken dat je weer alleen naar het ziekenhuis moet en je kind moet achterlaten. Dat zijn dan van die momenten dat je alles weer terug wilt draaien naar een paar jaar geleden, toen je het met z’n tweeën deed en met z’n tweeën deelde. Alles is weer goed met haar.
Je vraagt je af of ik het erg vind dat anderen G niet hebben gekend, van hoe goed, lief en zorgzaam ze was. In het begin had ik dat heel sterk en vooral wanneer ik andere mensen en met name andere moeders tegenkwam en die haar oppervlakkig of niet kenden dan vertelde ik haarfijn dat G. de partner en moeder was zoals iedereen die graag wenste en er niemand was die ook maar een beetje aan haar kon tippen. Inmiddels sta ik weer met beide benen op de grond en kan ik weer relativeren.
En wij varen met z’n vieren verder.
Wij varen momenteel vooruit met een stevige wind die de golven af en toe stevig tegen het schip laat bonken. Soms tegenwind en soms de wind in de zeilen, maar golven zijn er hier altijd. Een gezin draaiende houden waar je iedere dag geconfronteerd wordt met het feit dat je partner en moeder van je kinderen is overleden en dat je het alleen moet doen, alleen opvoeden, alleen de kar trekken, alleen verantwoordelijk zijn en je kinderen alleen in hun verdriet moet opvangen, vaart per definitie niet op een rustige zee.
Zoals laatst dacht ik flink te zijn om zaterdags de tuin te doen, achterstallige klusjes op te pakken en ondertussen moesten de kinderen zichzelf redden. Je begint volop met veel zin en energie en af en toe helpt er een kind mee om vervolgens weer terug te keren naar hun speelgoed of vriendjes, hartstikke gezellig. Totdat je vroeg in de avond eindelijk klaar bent en een huis aantreft waar het inmiddels een bende is geworden, waar de was nog net zo ligt als in de ochtend en waar nog allerlei huishoudelijke taken op je liggen te wachten en niet te vergeten dat je ook nog een maaltijd moet bereiden. En als je dan de was doet zie je nog snel de buren gezellig een spelletje doen aan hun keukentafel. Op zulke momenten dan knap ik volledig af.
Het voelt dan dat ik opgesloten zit in mijn lot. Gelukkig blijft het bij zulke momenten en zitten ook wij de volgende dag gezellig een spelletje te doen of gewoon gezellig te kletsen of maken een boswandeling.
Dat je zegt dat er een andere dynamiek ontstaat als één van drie kinderen er niet is dat ervaar ik exact hetzelfde. Alles loopt vloeiender, makkelijker en tis dan eigenlijks een appel en een eitje met twee kinderen. En zelfs de kinderen zijn rustiger omdat ze, volgens mij, niet zo hard hoeven te vechten om mij. Automatisch verdeel je jezelf nu maar over twee in plaats van drie en de kinderen hebben een “concurrent” minder waardoor zij ook minder hard hoeven te strijden. Ik durf het bijna niet te zeggen, maar vind het heerlijk dat er af en toe maar twee kinderen zijn. Af en toe laat ik ze zelfs alle drie tegelijkertijd logeren zodat ik tijd voor mezelf heb en kan ontladen om vervolgens mij weer op te laden en ook om leuke dingen te ondernemen. Dit is me weleens kwalijk genomen, omdat je kinderen niet laat logeren omdat je er gewoonweg aan toe bent en afgedraaid bent of ze helemaal zat bent. Vreselijk vond ik dat in begin en liet ze niet meer logeren totdat ik weer tegen mijn eigen muur van geduld, energie en verdriet opliep. Toen heb ik besloten om het gewoonweg wel weer te doen en we varen als gezin er wel bij. En die mensen die het niet begrijpen zijn volledige gezinnen waar ze alle taken verdelen en de opvoeding met z’n tweeën doen en niet voelen wat ik voel en het heeft al helemaal niets te maken met hoeveel je van je kinderen houdt.
Ook de kinderen zitten steeds beter in hun vel en varen inmiddels weer. Een van de kinderen laat zich nu na 2,5 jaar weer kussen en knuffelen. Hij durft zich weer te binden en open te stellen voor relaties. Hij was waarschijnlijk zo afgeknapt dat zijn moeder is weggerukt uit zijn leven dat hij niet nog eens die teleurstelling wilde meemaken. Hij heeft weer vertrouwen in mensen en in het leven.
En daar kan ik zo van genieten!
Zie jij ook dat soort zaken bij jouw kinderen?
D.
Hilversum, 1 december
Beste D.
Ik denk dat ik vooral mezelf in het begin kwalijk nam dat ik mijn kinderen liet logeren als het niet ‘strikt noodzakelijk’ was. Dat was voordat ik me realiseerde dat af en toe helemaal alleen aan jezelf denken een voorwaarde is om evenwichtig in het leven te staan, te weten wat je zélf wilt, te weten wat je verder wilt… Sindsdien stuur ik mijn kinderen dus geregeld alle drie uit logeren…
Het afgelopen weekeinde vierde ik het feit dat ik ze weer eens tegelijk had kunnen onderbrengen met heerlijk onbezonnen dansen op de vijftigste verjaardag van mijn zus. En ik kan zeggen: ik was een gelukkig mens. (Maar ik zorg er met al mijn vrijheidsdrang en ‘aan mezelf denken’ natuurlijk wel voor dat ik nooit buiten bereik van mijn mobiel of een vaste telefoon ben op zulke avonden.)
Ja, ook mijn kinderen laten zich weer makkelijker door mij op schoot trekken en knuffelen. We zitten alle vier weer beter in ons vel en genieten meer, en dat is een zichzelf versterkend iets.
Zo langzamerhand zie ik ons niet meer als een gehavend gezin, maar als een gewoon gezin van vier. En daarmee kan ik soms ook wel de voordelen van het éénouderschap zien. Ik hoef nooit te overleggen over de besluiten die ik neem, kan zelf de vakantiebestemmingen en de duur van de reisjes bepalen, genieten van alle knuffels en aanhankelijkheid, en een band opbouwen die intenser is dan die geweest zouden zijn als we nog met twee ouders aan het hoofd van dit gezin hadden gestaan.
En oké, ik heb even goed moeten zoeken naar deze ‘voordelen’ (een jaar of drie), maar nu zie ik ze dan toch maar. Beter dan kijken naar alles wat er niet is…
En zo vergaat het me dit jaar in de Sinterklaasperiode ook. Ik luister niet langer met tranen op mijn wangen naar de sinterklaasliedjes die de kinderen bij de open haard zingen, maar verheug me over het feit dat er kinderen zijn die liedjes zingen, vol spanning naar hun schoen lopen, uitkijken naar 5 december. Want het gemis is een gegeven, maar het geluk ook. En waar ik aandacht aan besteed, dat bepaalt de kleur van mijn dag.
Deze dagen geniet ik van het feit dat ons leven nu niet wordt overschaduwd door een enge ziekte en angst voor de toekomst. Deze dagen geniet ik van die vrolijke gezichten, de gezelligheid, de kou die maakt dat de warmte in huis zo lekker is…
Nog vier dagen en dan is het pakjesavond.
Verheug jij je er ook zo op?
K
Ps. Er ligt een virtuele letter in je schoen!!
K,
Het doet me goed om te lezen dat ook jij je kinderen uit laat logeren om aan jezelf toe te komen cq te kiezen.
Dit jaar had ik Sinterklaas beter geregeld dan vorig jaar. Vorig jaar hebben we volgens mij wel 4 keer sinterklaas gevierd, familie, familie, werk en vrienden en alleen om de kinderen te plezieren, maar uiteindelijk had ik mezelf ermee dat ik niet kon genieten en letterlijk moest racen om alles bij langs te komen. Dit jaar minder vaak en uitbundig gevierd en wel zo relaxed en heb er van genoten. Samen met familie, bij mij thuis lekker voor de haard pakjesavond gevierd. De kinderen waren blij en tevreden.
Je zal wel denken dat ik pas na het Sinterklaasfeest reageer, maar dat komt omdat ik ziek ben geweest en een aantal onderzoeken moest ondergaan in het ziekenhuis. Dan merk je dat je door je ervaringen sneller van slag bent en rare beelden gaat ontwikkelen omdat je iemand heb verloren aan een ziekte.
Hieruit blijkt maar weer dat we kwetsbaar zijn, onze kinderen hebben al een ouder verloren en ons mag gewoonweg niets overkomen. Ook de kinderen hadden het in de gaten en vroegen als eerste, als ze uit school kwamen, hoe het gaat en zelfs de juffen zijn uitvoerig geïnformeerd over mijn ziek zijn, er was een bepaalde angst bij de kinderen.
Uit de onderzoeken is gelukkig verder geen ernstige aandoening gebleken.
En dan gaan we op naar de kerst, tijd van de kerstbomen, kerstballen, gezelligheid, liederen, licht, kerstkaarten en hopelijk sneeuw. Van deze dagen kan ik alleen al genieten van de sfeer die je overal tegenkomt. Mijn kinderen hebben sinds vorig een eigen boom(pje) op hun kamer en hebben de boom al opgetuigd. Vandaag of morgen gaan we met ons allen de grote boom optuigen. Wel een kunstboom, want sinds vorig jaar heb ik het mij gemakkelijk gemaakt en hoef dan ook niet achter een kerstboom aan en dagelijks naalden zoeken. En kaarten schrijven, vele kaarten, want de kinderen geven elkaar onderling allemaal een kerstaart en zo heb ik er ineens ongeveer 60 kaarten bij. En dat is niet echt mijn hobby, knutselen en kaarten schrijven.
We blijven dit jaar thuis, maar eigenlijks wil ik nog eens kerst vieren in de echte sneeuw. Lekker een vakantie boeken in een sneeuwzeker gebied met dierbaren om me heen. Wie weet gaat dat nog eens gebeuren.
Er zullen ook momenten zijn dat we terugdenken aan drie jaar terug. Dat was onze laatste gezamenlijke kerst en de kerst dat we onze kinderen hebben verteld dat mama ziek was en dood zou gaan.
Hoe ga jij je kerst vieren?
Ik wens jou en jouw kinderen hele fijne kerstdagen!
D.
Hilversum, 17 december
Beste D,
Fijn te horen dat het uiteindelijk allemaal loos alarm was, wat betreft je klachten.
Ook ik heb na Karels dood eens in de scanner gelegen. Meerdere malen had ik vreemde neurologische verschijnselen (m'n been deed het eens niet waardoor ik lelijk tegen een deur viel, ik viel eens zomaar om, en zag een andere keer vreemde dingen). Volgens de neuroloog niets bijzonders, niet gerelateerd aan elkaar, niets om je zorgen over te maken. Maar voor een vrouw die haar man verloor aan een hersentumor natuurlijk een ander verhaal. Al is het alleen maar omdat je de enig overgebleven ouder bent - je wilt het uitgezocht hebben!
Gelukkig begreep de specialist dat heel goed nadat hij mijn uitleg had aangehoord. De arts die de ct-scan beoordeelde was zo mogelijk nog begripvoller en deelde mij onmiddellijk de voorlopige uitslag mee - Niets aan de hand! Wat een opluchting...
Inmiddels ben ik ervan overtuigd dat alles te wijten was aan teveel stress.
Een 'normaal' bijverschijnsel van onze situatie. Rugpijn, duizelingen, ontstekingen, reuma... het hoort er tijdelijk allemaal bij.
In mijn geval is de stress inmiddels verlaagd tot normaal niveau, en ik voel me dan ook weer stukken beter. Het mooie is dat je dat ook terugziet in foto's! Ik ben nu weer 'jonger' dan drie jaar geleden...
Wij hebben dit jaar voor het eerst weer een echt boompje. Ook ik kocht een paar jaar geleden een nepper, omdat ik het gedoe teveel vond om een boompje uit te zoeken. Maar vooral omdat ik het zo treurig vond om nu zelf het ding naar huis te moeten slepen - het was bij ons traditie geworden dat Karel dat deed! En nu blijk ik dat 'gedoe' toch weer even prima aan te kunnen. Vandaar dus een echt boompje. Maar eerlijk is eerlijk - de nepper is 'mooier', voller, en evenwichtiger...
Met kerst is de nieuwe traditie sinds drie jaar dat we met vrienden naar een Nivonhuis gaan. Dat is een natuurvriendenhuis, of zelfzorghotel, waar je een prachtige kamer hebt en zelf voor de rest zorgt. Buitengewoon fijn in geval van grotere gezelschappen. En heerlijk dat niemand de gastvrouw of -heer hoeft te zijn, maar dat we allemaal te gast zijn én voor de anderen zorgen. (Bovendien hebben ze er ook al een kerstboom opgetuigd!)
lk verheug me op de kerstvakantie! Lekker veel tijd samen, lekker naar buiten, spelletjes doen, uitgebreid eten en praten... Helemaal leuk. Sneeuw is fijn, maar een gure wind is ook goed. Mooi hè?
Karels laatste kerst was ook zijn laatste verjaardag, en daarbij staan we uiteraard uitgebreid stil.
Dit jaar gaan er ook weer ballonnen omhoog. Voor het eerst met een foto van ons viertjes eraan. Dat heeft Noa geregeld bij de fotograaf.
'Onze vader is in de hemel,' zei ze. 'En daar willen we voor zijn verjaardag en kerst een kaartje naar toe sturen, maar dan vind ik het leuk om er een foto bij te doen, zodat hij kan zien hoe mooi we nu zijn... O, maar dan mag hij nu natuurlijk even niet meekijken, anders ziet hij het al, want hij kan alles zien!'
Prachtig, hè? Je begrijpt dat ik stralend heb gelachen voor deze foto!
Jullie ook heel fijne kerstdagen, maar vooral een fijne vakantie. Zonder zorgen en ziektes, en met veel liefde!
Groeten,
K
